(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

సభాపర్వ - అధ్యాయ 077

॥ శ్రీః ॥
2.77. అధ్యాయః 077
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Topics
జనమేజయేన విస్తరేణ ద్యూతవృత్తాంతకథనప్రార్థనం॥ 1॥
ధృతరాష్ట్రేణ దుర్యోధనంప్రతి ద్యూతనిషేధనం॥ 2॥
దుర్యోధనేన ధృతరాష్ట్రంప్రతి భీమాదికృతస్వాపహసనాదికథనం॥ 3॥
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Text

జనమేజయ ఉవాచ॥

కథం సమభవద్ద్యూతం భ్రాతౄణాం తన్మహాత్యయం।
యత్ర తద్వ్యసనం ప్రాప్తం పాండవైర్మే పితామహైః॥ 2-77-1(14380)
కే చ తత్ర సమాస్తారా రాజానో బ్రహ్మవిత్తమ।
కే చైనమన్వమోదంత కే చైనం ప్రత్యషేధయన్॥ 2-77-2(14381)
విస్తరేణైతదిచ్ఛామి కథ్యమానం త్వయా ద్విజ।
మూలం హ్యేతద్వినాశస్య పృథివ్యా ద్విజసత్తమ॥ 2-77-3(14382)
సౌతిరువాచ। 2-77-4x(1530)
ఏవముక్తస్తతో రాజ్ఞా వ్యాసశిష్యః ప్రతాపవాన్।
ఆచచక్షేఽథ యద్వృత్తం తత్సర్వం వేదతత్త్వవిద్॥ 2-77-4(14383)
వైశంపాయన ఉవాచ॥ 2-77-5x(1531)
ఏవముక్తస్తతో రాజ్ఞా వ్యాసశిష్యః ప్రతాపవాన్।
ఆచచక్షేఽథ యద్వృత్తం తత్సర్వం వేదతత్త్వవిత్॥ 2-77-5(14384)
విదురస్య మతిం జ్ఞాత్వా ధృతరాష్ట్రోఽంబికాసుతః।
దుర్యోధనమిదం వాక్యమువాచ విజనే పునః॥ 2-77-6(14385)
అలం ద్యూతేన గాంధారే విదురో న ప్రశంసతి।
న హ్యసౌ సుమహాబుద్ధిరహితం నో వదిష్యతి॥ 2-77-7(14386)
హితం హి పరమం మన్యే విదురో యత్ప్రభాషతే।
క్రియతాం పుత్ర తత్సర్వమేతన్మన్యే హితం తవ॥ 2-77-8(14387)
దేవర్షిర్వాసవాగురుర్దేవరాజాయ ధీమతే।
యత్ప్రాహ శాస్త్రం భగవాన్బృహస్పతిరుదారధీః।
తద్దే విదురః సర్వం సరహస్యం మహాకవిః॥ 2-77-9(14388)
స్థితస్తు వచనే తస్య సదాఽహమపి పుత్రక।
విదురో వాపి మేధావీ కురూణాం ప్రవరో మతః॥ 2-77-10(14389)
ఉద్ధవో వా మహాబుద్ధిర్వృష్ణీనామర్చితో నృప।
తదలం పుత్ర ద్యూతేన ద్యూతే భేదో హి దృశ్యతే॥ 2-77-11(14390)
భేదే వినాశో రాజ్యస్య తత్పుత్ర పరివర్జయ॥ 2-77-12(14391)
పిత్రా మాత్రా చ పుత్రస్య యద్వై కార్యం పరం స్మృతం।
ప్రాప్తస్త్వమసి తన్నామ పితృపైతామహం పదం॥ 2-77-13(14392)
అధీతవాన్కృతీ శాస్త్రే లాలితః సతతం గృహే।
భ్రాతృజ్యేష్ఠః స్థితో రాజ్యే విందసరే కిం న శోభనం॥ 2-77-14(14393)
పృథగ్జనైరలభ్యం యద్భోజనాచ్ఛాదనం పరం।
తత్ప్రాప్తోసి మహాబాహో కస్మాచ్ఛోనసి పుత్రక॥ 2-77-15(14394)
స్ఫీతం రాష్ట్రం మహాబాహో పితృపైతామహం మహత్।
నిత్యమాజ్ఞాపయన్భాసి దివి దేవేశ్వరో యథా॥ 2-77-16(14395)
`యాదృశం చ తవైశ్వర్యం తదన్యేషాం సుదుర్లభం।
యే చోపభోగాస్తే రాజన్మయా తే పరికీర్తితాః'॥ 2-77-17(14396)
తస్య తే విదితప్రజ్ఞ శోకమూలమిదం కథం।
సముత్థితం దుఃఖకరం తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 2-77-18(14397)
దుర్యోధన ఉవాచ॥ 2-77-19x(1532)
అశ్నాంయాచ్ఛాదయామీతి ప్రపశ్యన్హీనపౌరుషః।
నామర్షం కురుతే యస్తు పురుషః సోఽధమః స్మృతః॥ 2-77-19(14398)
న మాం ప్రీణాతి రాజేంద్ర లక్ష్మీః సాధారణీ విభో।
జ్వలితామేవ కౌన్యేయే శ్రియం దృష్ట్వా చ వివ్యథే॥ 2-77-20(14399)
సర్వాం చ పృథివీం చైవ యుధిష్ఠిరవశానుగాం।
స్థిరోఽస్మి యోఽహం జీవామి దుఃఖాదేతద్బ్రవీమి తే। 2-77-21(14400)
ఆవర్జితా ఇవాభాంతి నీపాశ్చిత్రకకౌకురాః।
కారస్కారా లోహజంఘా యుధిష్ఠిరనివేశనే॥ 2-77-22(14401)
హిమవత్సాగరానుపాః సర్వే రత్నాకరాస్తథా।
అంత్యాః సర్వే పర్యుదస్తా యుధిష్ఠిరనివేశనే॥ 2-77-23(14402)
జ్యేష్ఠోఽయమితి మాం మత్వా శ్రేష్ఠశ్చేతి విశాంపతే।
యుధిష్ఠిరేణ సత్కృత్య యుక్తో రత్నపరిగ్రహే॥ 2-77-24(14403)
ఉపస్థితానాం రత్నానాం శ్రేష్ఠానామర్ఘహారిణాం।
నాదృశ్యత పరః పారో నాపరస్తత్ర భారత॥ 2-77-25(14404)
న మే హస్తః సమభవద్వసు తత్ప్రతిగృహ్ణతః।
అతిష్ఠంత మయి శ్రాంతే గృగ్య దూరాహృతం వసు॥ 2-77-26(14405)
కృతాం బిందుసరోరత్నైర్మయేన స్ఫాటికచ్ఛదాం।
అపశ్యం నలినీం పూర్ణాముదకస్యేవ భారత॥ 2-77-27(14406)
వస్త్రముత్కర్షతి మయి ప్రాహసత్స వృకోదరః।
శత్రోర్ఋద్ధివిశేషేణ విమూఢ రత్తవర్జితం॥ 2-77-28(14407)
తత్ర స్మ యది శక్తః స్యం పాతయేఽహం వృకోదరం।
యది కుర్యాం సమారంభం భీమం హంతుం నరాధిప॥ 2-77-29(14408)
శిశుపాల ఇవాస్మాకం గతిః స్యాన్నాత్ర సంశయః।
సపత్నేనావహాసో మే స మాం దహతి భారత॥ 2-77-30(14409)
పునశ్చ తాదృశీమేవ వాపీం జలజశాలినీం।
మత్వా శిలాసమాం తోయే పతితోఽస్మి నరాధిప॥ 2-77-31(14410)
తత్ర మాం ప్రాహసత్కృష్ణః పార్థేన సహ సుస్వరం।
ద్రౌపదీ చ సహ స్త్రీభిర్వ్యథయంతీ మనో మమ॥ 2-77-32(14411)
క్లిన్నవస్త్రస్య తు జలే కింకరా రాజనోదితాః।
దదుర్వాసాంసి మేఽన్యాని తచ్చ దుఃఖం పరం మమ॥ 2-77-33(14412)
ప్రలంభం చ శృణుష్వాన్యద్వదతో మే నరాధిప।
అద్వారేణ వినిర్గచ్ఛంద్వారసంస్థానరూపిణా।
అభిహత్య శిలాం భూయో లలాటేనాస్మి విక్షతః॥ 2-77-34(14413)
తత్ర మాం యమజౌ దూరాదాలోక్యాభిహతం తదా।
బాహుభిః పరిగృహ్ణీతాం శోచంతౌ సహితావుభౌ॥ 2-77-35(14414)
ఉవాచ సహదేవస్తు తత్ర మాం విస్మయన్నివ।
ఇద ద్వారం ధార్తరాష్ట్ర మా గచ్ఛేతి పునః పునః॥ 2-77-36(14415)
భీమసేనేన తత్రోక్తో ధృతరాష్ట్రాత్మజేతి చ।
సంబోధ్య ప్రహసిత్వా చ ఇతో ద్వారం నరాధిప॥ 2-77-37(14416)
నామధేయాని రత్నానాం పురస్తాన్న శ్రుతాని మే।
యాని దృష్టాని మే తస్యాం మనస్తపతి తచ్చ మే॥ ॥ 2-77-38(14417)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే సభాపర్వణి ద్యూతపర్వణి సప్తసప్తతితమోఽధ్యాయః॥ 77 ॥

Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Footnotes
2-77-22 నీపాదయో రాజానః। ఆవర్జితా దాసవద్వశగాః॥
2-77-23 పర్యుదస్తా దూరక్షిప్తాః॥
2-77-26 న సమభవత్ సమర్థో నాభవత్॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.